banner
Pagina in afdrukformaat
Het "Buitenrif", een nieuwe plaat boven het Rif

Bron: Robbert van der Eijk, december 2016

Boven Engelsmanplaat ligt het Rif. Beiden worden door een ondiepe geul, het oude Smeriggat, van elkaar gescheiden.
Terwijl het oude Smeriggat langzamerhand steeds ondieper wordt en de vogelwachters op Engelsmanplaat een steeds langere periode hebben dat ze lopend en wadend een bezoek aan het Rif kunnen brengen, wordt boven het Rif een groot gebied ondieper. Het gevolg is dat al sinds 2015 boven het Rif tijdens laagwater een grote plaat droogvalt. Naarmate het gebied ondieper wordt, groeit het gebied dat boven water komt evenals de periode dat de plaat droogvalt.

Als het proces van zandaanvoer doorgaat is het de verwachting dat het Buitenrif binnen niet al te lange tijd ook bij hoogwater niet meer onderloopt, eerst alleen tijdens doodtij, later ook bij springtij. Op de lange duur kan de situatie ontstaan dat het Rif één geheel vormt met Engelsmanplaat en dat het Buitenrif de rol van het Rif overneemt. Maar het is ook heel goed mogelijk dat het Buitenrif sneller aan het Rif vastgroeit en dat er van het Buitenrif tot aan Paesensrede één grote plaat ontstaat die bij laagwater droogvalt.

Voor de scheepvaart wordt het er met deze ontwikkeling niet gemakkelijker op bij oost-west tochten. Voor zover de tocht vlak langs boven het Rif nog mogelijk was, wordt dat steeds lastiger en blijven er nog maar twee mogelijkheden over. Onderlangs via Paesensrede, het Wierumer wad en het Friesche wad of boven het Buitenrif langs om via het Pinkegat naar het Westelijk wad te gaan of de omgekeerde route van west naar oost. De route boven langs heeft ook nog te maken met de ondiepe rug die vanaf het Buitenrif tot voorbij de oostpunt van Ameland loopt en bij laagwater een lange brandingstrook vormt. Ook de problemen met het smaller en ondieper worden van het Westgat hangen samen met het proces dat boven het Rif plaatsvindt.

Een zelfde ontwikkeling is overigens waar te nemen boven Rottumerplaat en Rottumeroog. Ook daar ontwikkelt zich op de Schildgronden een bij laagwater droogvallende plaat die zich uitstrekt over de hele lengte van west naar oost boven beide eilanden. Behalve de natuurlijke verplaatsing van de eilanden van west naar oost door het afkalven van de westpunten en het aangroeien aan de oostpunten is er kennelijk ook een beweging waarbij de eilanden naar het Noorden uitgroeien. Die verplaatsing van de eilanden van west naar oost is door menselijk ingrijpen gestopt met uitzondering van de Razende Bol en beide onbewoonde Rottums en platen.