banner
Pagina in afdrukformaat
Motorproblemen onderweg

Van: Cora de Fluiter en Willy Witsel, OVNI 345 "Waterreus"

U kent ons al uit een artikel over de stranding bij Noordpolderzijl in 2011 (dat artikel heeft voor een ware “scheprage” gezorgd onder de wadvaarders) en van het artikel over de drie parels van de Eems in 2012.

Moterpech op weg van Lauwersoog naar Borkum

In mei 2012 gingen we ‘s morgens vroeg, drie uur voor HW uit Lauwersoog op weg naar Borkum. Onze OVNI 345 steekt 80 cm diep. En met onze rompsnelheid halen we daardoor de verschillende wantijen in één keer. Bovendien zijn we dan even voor de kentering op de Eems en kunnen we van de ebstroom richting Borkum gebruik maken. Tenminste dat dachten we, want het liep anders. 

Op het Pieterburenwad gaf de motor met een harde fluittoon aan dat hij oververhit was terwijl er nog wel koelwater uit de uitlaat kwam. De motor in zijn vrij gezet, motorluiken open gezet voor extra koeling en een stukje zeil gehesen om te zien wat er zou gebeuren.
Na een kwartier ging het alarm uit. Maar we besloten toch maar zeilend verder te gaan en onze bestemming te veranderen in Delfzijl omdat deze route bijna helemaal bezeild was en omdat er een goede scheepswerf is.

Op de Zuid Oost Lauwers ging dat prima, op het wandtij bij ZOL 50 even de afgekoelde motor er bij en daarna zeilend op de Eems naar Delfzijl.
Een tocht naar Borkum waarvoor we vijf uur hadden uitgetrokken werd, vanwege de ebstroom op de Eems, tien uur naar Delfzijl. Ik had dus tijd genoeg om even de wierpot te controleren. Dat leverde niets op. Ik had een plukje zeewier gevangen maar niet genoeg voor een koelwaterstoring.
Wat kan je zeilend nog meer controleren? Misschien was de impellor stuk? Dat zou dan niet zo erg zijn want ik heb altijd een reserve bij me. Maar met de impellor was niets aan de hand, hij zag er uit als nieuw.
We hebben een Volvo MD2030 met een indirecte koeling en een warmtewisselaar. Dus ook maar even het koelvloeistofpijl checken. Er zat echter genoeg koelvloeistof in de warmtewisselaar dat was het probleem dus ook niet.
Komt er nog wel genoeg koelwater van buiten naar binnen? De waterslang van de buitenboordkraan er af. BINGO! Bijna helemaal verstopt. Er kwam nog wel koelwater binnen maar het was gewoon niet genoeg.

Maar wat nu? Misschien kon ik de blokkade er uit blazen met de voetpomp van de rubberboot. De slang paste precies. Even vastgezet met een slangenklem en pompen maar. Ik kreeg er wel lucht door heen maar het hielp niet. Later begreep ik ook waarom.
Het laatste stuk naar de jachthaven met een slakkengang van 2 knopen, want dat ging met onze gehavende motorkoeling nog net.
De volgende dag op de kant bij scheepswerf Hunfeld. Het was onmiddellijk duidelijk wat er was gebeurt. Op het eerste wantij, Lutjewad, hadden we een bosje zeewier opgepikt en dat bij de waterinlaat muurvast naar binnen gezogen.


Koelingsysteem checklist

Als je problemen hebt met de koeling van je motor kan dat vele oorzaken hebben. Het eerste waar je naar kijkt is de uitlaat. Komt er nog wel water uit. 

Geen water uit de uitlaat

Als dat niet het geval is kan dat worden veroorzaakt door:

  1. Verstopte wierpot
  2. Kapotte impellor
  3. Geblokkeerde waterinlaat

Allemaal zaken die varende eenvoudig zijn te controleren. Oefen eens in de jachthaven met het demonteren van de wierpot, de impellor en het loshalen van de waterslang van de buitenboordkraan en kijk of dat makkelijk en snel gaat.

Wierpot: Een wierpot verstopt met zeewier of slik is snel opgelost. Vergeet echter niet om de deksel van de wierpot goed aan te draaien anders krijg je er nog een koelingsprobleem bij zoals je straks zult lezen.
Impellor: Zorg altijd voor een reserve impellor want je weet nooit waar je bent als je tegen een impellorprobleem oploopt. Een extra dieselfilter en een extra oliefilter is trouwens ook niet verkeerd.
Waterinlaat: Bepaalde blokkades van de waterinlaat zijn waarschijnlijk met een voetpomp te verhelpen. In ons geval ging dat niet omdat de lucht gewoon tussen het wier naar buiten ging. 

Eventuele noodoplossingen

Koelwater vanuit de bilge: Als het blijkt dat de koelwaterinlaat verstopt zit zou je de slang van de buitenboordkraan los kunnen maken en onderin de bilge provisorisch vast kunnen maken. Met een van de andere buitenboordwaterkranen, bijvoorbeeld die voor de WC, zou je dan water in de bilge kunnen laten stromen die er door de motor weer als koelwater uitgezogen wordt. Controleer de waterstand in de bilge regelmatig en pas het motortoerental zo nodig aan. Ik moet het toegeven, het is een vrij botte oplossing, maar het werkt.
Koelwater bypass: Een elegantere oplossing kan worden gerealiseerd met een stukje slang en wat voorbereiding. Plaats een stuk slang op de dichtstbijzijnde buitenboorwaterkraan en koppel die door naar de slang van de waterkoeling van de motor. Je hebt dan wel een stukje buis en een paar slangenklemmen nodig om deze noodslang aan de slang van de waterkoeling te kunnen vastmaken. Maar meer dan 10 euro zal dit waarschijnlijk niet kosten.

Er komt nog wel water uit de uitlaat

Komt er nog wel water uit de uitlaat, zoals in ons geval, maar de motor geeft aan dat de temperatuur te hoog is. Dan is de situatie wat lastiger te beoordelen.
Oorzaken zouden kunnen zijn:

  1. De impellor is beschadigd
  2. De waterinlaat zit gedeeltelijk verstopt
  3. Niet genoeg koelvloeistof (alleen bij indirect gekoelde motoren)
  4. De warmtewisselaar zit gedeeltelijk verstopt (alleen bij indirect gekoelde motoren)
  5. De wierpotdeksel lekt en trekt hierdoor valse lucht binnen
  6. De V-snaar die de pomp voor de koelvloeistof aandrijft slip (alleen bij indirect gekoelde motoren en niet alle motoren hebben hiervoor een V-snaar)
  7. De klep van de antiheveling sifon sluit niet meer goed waardoor koelwater verloren gaat
  8. De temperatuurmeter is defect.

De eerste twee zijn al aan de orde gekomen en het koelvloeistofpijl is snel te controleren.

De warmtewisselaar: Check het koelvloeistofpijl en vul bij als er te weinig in zit. Neem altijd een aantal liter koelvloeistof mee. Als je vaak koelvloeistof moet bij vullen kan het zijn dat de warmtewisselaar koelvloeistof lekt naar het compartiment van het buitenwater. Maar een warmtewisselaar demonteren is niet zo eenvoudig als een impellor controle. Ik zou dat alleen in een haven of op een rustige veilige anker of droogvalplek doen. Oefen het demonteren van de warmtewisselaar eens in je thuishaven.
Een warmtewisselaar van een indirect gekoelde motor bestaat uit een buis met een diameter van ruim 10 cm waardoor buitenwater loopt. Binnen deze buis zijn een groot aantal kleine buisje geplaatst waardoor de koelvloeistof loopt. Zo’n koelvloeistof buisje kan lek zijn. Je kan dit probleem tijdelijk repareren door het lekkende buisje af te sluiten.
Als de V-snaar die de koelvloeistofpomp aandrijft slipt dan wordt er minder koelvloeistof rond gepompt. Controleer de spanning van de V-snaar aan de hand van de instructies in je motor handleiding.

De wierpot trek valse lucht aan: Als je de wierpot eerst met water moet vullen voordat er, bij een draaiende motor, koelwater uit de uitlaat komt of als het elke keer een paar minuten duurt voordat er koelwater uit de uitlaat komt trekt het koelsysteem misschien valse lucht binnen. Het zou dan kunnen dat de deksel van de wierpot niet goed afsluit. Draai hem goed aan en gebruik als dat kan wat vaseline voor een betere afdichting.

Het antihevelingsysteem lekt koelwater: Schepen waarbij de motor onder of ter hoogte van de waterlijn zijn aangebracht zijn met een antihevelingsysteem uitgerust om er voor te zorgen dat het koelwater in de uitlaat niet terug de motor in kan lopen; het zo geheten hevelen. Het antihevelingsysteem, dat dit dient te voorkomen, zit een stuk boven de waterlijn en vaak op een onmogelijk bereikbare plek. De impellor pompt het koelwater naar boven naar het antihevelingsysteem waardoor er bovenop dit systeem door de waterdruk een luchtklepje sluit. Al het water gaat dan weer naar beneden naar het koelsysteem van de motor. Als de waterdruk wegvalt, omdat de motor wordt gestopt, opent het luchtklepje waardoor er geen heveling kan optreden.
Als dit klepje echter lekt stroomt een deel van het koelwater door het klepje via een klein slangetje naar de bilge. Als je vaak gemerkt hebt dat er water in de bilge staat zonder dat je begrijpt waarom zou dit wel eens het probleem kunnen zijn.
Je kan het antihevelingsysteem controleren zonder dat je het hoeft te demonteren. Zoek het slangetje dat naar de bilge loopt. Als je er op blaast moet er gewoon lucht door heen kunnen. Als je er lucht uit probeert te zuigen moet het luchtklepje dat blokkeren. Als het klepje blijkt te lekken moet het systeem worden gedemonteerd. Ik zou alleen in een haven of op een rustige veilige anker of droogvalplek een antihevelingsysteem demonteren en schoonmaken.

Als niets hielp: “If you can’t solve the problem give it to somebody else” luidt de Engelse uitdrukking. Als je al deze zaken gecontroleerd hebt kan het nog zijn dat de temperatuurmeter van de motor defect is. Maar de demontage en de controle is lastig. Raadpleeg een expert als je op dit punt bent aangekomen.

Altijd handig: In deze moderne tijd is het altijd handig om te weten waar technische informatie over uw motor op internet beschikbaar is. Voor mijn MD2030 Volvo Penta diesel heb ik op internet een goede up-to-date Owners Manual gevonden en een complete collectie met tekeningen van onderdelen van onze motor.

Redactie:
- site met handleidingen van allerlei motoren

- topniveau van de site met Volvo-onderdelen