banner
Pagina in afdrukformaat
Koersnotitie 2008
Vrij en Verantwoord;   overleg of actie 
 
Koers van de Wadvaarders voor 2008                             

De vereniging Wadvaarders staat voor "Vrij en verantwoord varen op het Wad". Vrij varen op het Wad betekent in onze ogen: géén onnodige groene hekjes op de kaart en geen andere beperkende maatregelen, tenzij die echt nodig zijn om de natuur te beschermen. Verantwoord wadvaren is een kenmerk van de Wadvaarders: met respect voor de natuur maken wij gebruik van de mogelijkheden die het Wad ons als recreatieve vaarder biedt. Met onze benadering verbinden wij twee schijnbaar uiteenlopende belangen met elkaar: recreatief varen op het Wad en zorg en aandacht besteden aan de bijzondere natuur van dit gebied. Op deze wijze kunnen we de waddennatuur optimaal beleven. En zo kan de bijzondere waarde van het Wad niet alleen behouden blijven, maar ook door toekomstige generaties beleefd worden.

Vervolg op de proef met de Erecode: het Convenant Vaarrecreatie

Het samengaan van natuur en recreatie hebben we met name tot uitdrukking gebracht door de Erecode voor droogvallen te initiëren. Na vier seizoenen zijn overheden, natuurorganisaties en gebruikers/recreanten het er over eens: de proef is geslaagd! De wetgeving moet nu worden aangepast, maar dat gaat niet van de ene dag op de andere. Ter overbrugging heeft het Regionaal College Waddenzee (RCW) besloten de regelgeving volgens de Erecode in de komende jaren aan te houden. Ook in het inmiddels afgesloten Convenant Vaarrecreatie is op diverse plaatsen aangegeven dat natuur en recreatie verantwoord samen kunnen gaan. De vereniging Wadvaarders neemt de komende jaren deel aan het vervolg op dit Convenant, als lid van het Programmateam. Daarin wordt onder meer besproken hoe de monitoring van wat er op het Wad gebeurt geregeld moet worden. Ook de communicatie over de regelgeving in de richting van het publiek wordt daar besproken en geregeld. De resultaten die in het Convenant Vaarrecreatie beschreven staan en de inzichten die uit het vervolg op dit Convenant naar voren komen zullen worden ingebracht in twee belangrijke beleidsdocu-menten die op ons af komen: Natura 2000 en het Beheer- en Ontwikkelplan.

Wadvaarders als ogen en oren op het Wad 

Tijdens de proef met de Erecode hebben de Wadvaarders hun waarde bewezen als ogen en oren op het Wad. Die waarde zien ook de overheden en terreinbeheerders, met wie we over dit onderwerp in gesprek zijn. Wij zijn bereid een rol te blijven spelen als “Ogen en oren op het wad”. Maar dat moet wel in de juiste context geplaatst blijven: het dient ter versterking van de bewustwording en de betrokkenheid van de wadgebruikers. En let wel: In afgesloten gebieden kunnen wij geen “ogen en oren” zijn. Anders gezegd: wij werken mee aan onderzoek en monitoring wanneer er consensus bestaat over het doel ervan en wanneer de resultaten worden gebruikt in het kader van een constructieve samenwerking. Wanneer die consensus niet bestaat kunnen we overwegen om voor eigen gebruik waarnemingen te gaan doen; we beschikken immers over een heel legioen “Ogen en oren”. Daarnaast zijn wij bereid om in voorkomende gevallen elkaar aan te spreken, zodat de handhaving door de overheid zich kan beperken tot excessen. Hoe we dit verder vorm gaan geven is onderwerp van overleg met overheden en terreinbeheerders, maar is ook onderwerp van een dialoog binnen de vereniging.

Het lijkt ons nuttig om op een beperkt aantal druk bezochte plaatsen op het Wad informatie te geven aan mensen die soms nog niet weten wat er speelt, welke kwetsbare gebieden gemeden moeten worden, wat een hoogwatervluchtplaats (HVP) is, et cetera. Daartoe hebben de terreinbeheerders een aanvraag ingediend bij het Waddenfonds om de komende jaren op enkele kwetsbare plekken “Wadwachten” als gastheer (m/v) te installeren. Die aanvraag door de terreinbeheerders ondersteunen wij van harte.

 Artikel 20 gebieden; overleg of actie?

Door intensief overleg hebben we de afgelopen jaren successen geboekt. Maar ondanks alle positieve ontwikkelingen rond de evaluatie van de Erecode en de verlenging van de bijbe-horende regelgeving, ondanks de positieve (onder)toon in het Convenant Vaarrecreatie was er plotseling en onverwacht sprake van een zorgelijke ontwikkeling. In oktober 2007 heeft LNV-Noord plannen gepresenteerd voor het afsluiten in 2008 van een fors aantal gebieden op grond van artikel 20 van de Natuurbeschermingswet. Het verzet daartegen is unaniem en massaal geweest. Op alle denkbare niveaus is, zowel voor als achter de schermen, gewerkt om dit tij te keren. Het brede draagvlak dat in de afgelopen jaren is ontstaan, het wederzijdse begrip en de bereidheid tot constructief overleg, leek plotseling verdampt te zijn. Maar voor wie goed kijkt: dat was uitsluitend het geval in de relatie met LNV-Noord; alle andere partijen laten zich niet zomaar van elkaar vervreemden. Met de terreinbeheerders hebben we al geruime tijd een constructief overleg, zelfs over de gebieden waarvoor LNV-Noord afsluitplannen gepresenteerd heeft. En alle gebruikersorganisaties stonden zij aan zij in hun oppositie tegen de LNV-plannen.

Door de onverwacht harde opstelling van LNV-Noord dienen we ons (eigenlijk continu) af te vragen of we niet te veel worden meegezogen in een overlegcultuur, terwijl onze directe belangen geschaad worden. Voor wat betreft het verleden kunnen we gerust zijn: zonder overleg hadden we nu nog steeds de 200 meterregeling gehad, met alle bezwaren van dien; niemand wil meer terug naar die situatie. En mede door onze inzet als waarnemers voor het droogvallen hebben we een positieve bijdrage geleverd aan de geslaagde evaluatie rond de proef met de Erecode. In het verlengde daarvan hebben we een aanzienlijke inbreng gehad in nog zo’n overlegcircuit rond het recentelijk afgesloten Convenant Vaarrecreatie.

Maar ondanks dat constructieve overleg kwam LNV plotsklaps met draconische plannen voor afsluitingen op grond van artikel 20 van de Nb-wet. Vriendelijk blijven overleggen? Harde acties voorbereiden? Of-of of En-en?   Dankzij het netwerk dat in de afgelopen jaren is opgebouwd is langs diverse wegen invloed uitgeoefend om LNV alsnog op andere gedachten te brengen. Dat kostte veel tijd en energie, maar het bestuur koos in eerste instantie voor deze lijn. Begin december tekende zich af wat de resultaten hiervan zullen zijn. In formele zin is er pas zekerheid als LNV het besluit in de Staatscourant plaatst, vermoedelijk in de tweede helft van januari 2008. De vereniging zal LNV houden aan de gemaakte afspraken, zowel in het kader van het Convenant Vaarrecreatie als met betrekking tot de af te sluiten gebieden voor 2008. We zullen er alles aan doen om te verhinderen dat er in 2008 verkeerde kaarten in omloop komen.

Voor wat betreft het algemene beleid inzake de afsluiting van gebieden op grond van artikel 20 uit de Nauurbeschermingswet zal met LNV separaat een gesprek geëntameerd worden. Het zelfde geldt voor het beleid ten aanzien van de zeehonden. In beide gevallen zullen deze gesprekken samen met andere recreatie-organisaties gevoerd worden.  Op grond van deze ervaring stippelt het bestuur de volgende strategie uit voor vergelijkbare situaties in de (nabije?) toekomst: Doorgaan met de huidige werkwijze, waarbij maximaal wordt ingezet op het bewerken van het netwerk en de overheid. Daarbij blijven we er op attent dat we niet langzamerhand en geleidelijk toch gebieden onnodig inleveren. Het zijn de resultaten die uiteindelijk tellen. Als werkelijk de grens bereikt is kan de vereniging Wadvaarders natuurlijk nog steeds een actievereniging zijn,

Nieuw communicatiebeleid

Het bestuur heeft de communicatie van onze vereniging, extern en intern, onder de loep genomen en een nieuwe richting bepaald. Begin 2007 heeft een werkgroep bestaande uit twee bestuursleden en drie redactieleden van Berichten en website, met professionele ondersteuning het communicatiebeleid uitgewerkt. De belangrijkste adviezen van deze werkgroep:

* de communicatie valt onder de verantwoordelijkheid van het bestuur;
* de website is het dominante medium voor actuele zaken, gericht op verschillende doelgroepen;
* de website is het medium voor gedachte-uitwisseling onder de leden;
* de Berichten is meer voor de achtergrondinformatie;
* beide redacties worden deels samengevoegd en
* daarvoor wordt al werkende weg een bescheiden redactiestatuut ontwikkeld.
 
Het bestuur heeft de adviezen van de werkgroep Communicatie overgenomen en implementeert deze. In het komende jaar zullen nog enkele verbeteringen worden aangebracht bij website en Berichten, in de lijn van het advies van de werkgroep Communicatie. Als voorbeeld: noch de redactie noch het bestuur is tevreden over de informatievoorziening vanuit het bestuur aan de vereniging. Om die reden wordt sinds eind 2007 een nieuwe werkwijze gevolgd: een redactielid is waarnemer bij de bestuursvergaderingen; deze werkwijze zal ook in 2008 gevolgd worden.
 

Een actieve vereniging

Binnen de vereniging is een grote groep leden actief betrokken bij het uitdragen van “Vrij en verantwoord varen en droogvallen op het Wad”. Dankzij deze grote groep actieve leden is het mogelijk met een compact bestuur de vereniging te besturen.

Zoals elk jaar vragen we onze leden betrokken te zijn en te blijven bij bestaande en nieuwe activiteiten. Voor het jaar 2008 is er een specifieke reden dit te vragen: wanneer de plannen van LNV-Noord inzake de afsluiting van gebieden definitief bekend worden gemaakt in de Staatscourant, zal er wellicht een groot beroep gedaan worden op ieders bereidheid, creativi-teit en inzet om duidelijk te maken dat het afsluiten van gebieden in de meeste gevallen een heilloze weg is die niet op draagvlak kan rekenen. De wijze waarop we van ons zullen laten horen op het Wad laten we afhangen van de stand van zaken op dat moment.

De kernpunten van het beleid 2008

Op grond van eerdere koersnotities zijn al enkele beleidslijnen uitgezet. De belangrijkste punten voor 2008 zijn:

* Het motto “schoenmaker blijf bij je leest” blijft voor het bestuur richtinggevend omdat we onze beperkte capaciteit niet willen versnipperen.
* Op grond van de positieve evaluatie van de proef met de Erecode zal de regelgeving gecontinueerd worden. Verzoeken om mee te werken aan informatieverstrekking en monitoring zullen wij bezien tegen de achtergrond van een door ons gewenste con-structieve samenwerking; we trekken hierin samen op met vergelijkbare organisaties.
* We geven inhoud aan “aanspreken werkt”, zonder dat we op de stoel van handhavers gaan zitten. Intern spreken we leden aan op gedrag dat in strijd is met de Erecode.
* Zodra definitief bekend is hoe de plannen van LNV-Noord voor 2008 er uit zien, zullen we wellicht een beroep doen op een groot aantal leden om actief en prominent zichtbaar te maken waar wij voor staan; de wijze waarop dit gaat gebeuren zal in de loop van januari / februari 2008 duidelijk worden. Ook kan op dat moment bepaald worden op welke wijze wij “”Ogen en oren op het Wad” willen zijn.
* In algemeenheid geldt, dat we LNV-Noord stringent(er) aan de gemaakte afspraken zullen gaan houden. Daarnaast bespreken we met LNV-Noord, met het oog op de toekomst, onze wensen op het gebied van zeehondenbeleid en op het gebied van beleid m.b.t. eventuele afsluitingen.
* Berichten en Website zijn de media waarmee wij onze leden en ook de buitenwacht informeren over de vele aspecten van het wadvaren. Het uitgezette beleid m.b.t. de externe en interne communicatie zal verder worden verbeterd en gerealiseerd.

 

Wij maken zo langzamerhand deel uit van een omvangrijk “waddennetwerk” waarin we met alle belangenorganisaties en bestuurslagen contact hebben. Met vele daarvan trekken we samen op. Deze positie zullen we benutten voor het uitdragen van ons beleid, zowel in diverse overleggen alsook, wanneer nodig, in de vorm van acties. Op deze wijze maken wij ons sterk voor vrij en verantwoord varen in ons prachtige Waddengebied.

Het bestuur, januari 2008