banner
Pagina in afdrukformaat
Koersnotitie 2002
KOERS van de Wadvaarders: Verantwoord en onverzettelijk (1/2002)
      
Het bestuur van Wadvaarders presenteerde ten behoeve van de ledenvergadering op 26 januari 2002 een notitie over de Koers van de vereniging. Op de ledenvergadering is de inhoud besproken en aangenomen, met één wijziging: het droogvalweekend met Hemelvaartdag gaat niet door. Aangezien dit juist in de gevoelige tijd voor verstoring van broedende vogels zou vallen is besloten af te zien van dit grootschalig droogvalgebeuren.
    
De vereniging Wadvaarders staat voor "Vrij en verantwoord varen op het Wad". Verantwoord medegebruik verdraagt zich uitstekend met de bijzondere natuurwaarden van de Waddenzee. Op deze wijze kunnen we de Waddennatuur optimaal beleven, nu en in de toekomst.
Vrij wadvaren betekent in onze ogen: géén onnodige groene hekjes op de Waddenkaart; en geen andere beperkende maatregelen, tenzij die echt nodig zijn om de natuur te beschermen.
Verantwoord wadvaren is een kermerk van de Wadvaarders: met respect voor de natuur maken wij gebruik van de mogelijkheden die het Wad ons als recreatieve vaarder biedt. De bijzondere waarde van het Wad kan op deze manier ook door toekomstige generaties beleefd worden.
De vereniging Wadvaarders is ontstaan uit verzet tegen een te sterke reguleringsdrang van de over-heid. Van meet af aan dragen wij onze ideeën over vrij en verantwoord wadvaren uit, onder meer door de 10-geboden op te stellen en te verspreiden.
In de loop der jaren verschoof het accent van "actie" naar "overleg". Het leek er op dat onze inzet succes had, al weten we natuurlijk niet zeker of dit onze verdienste was of dat het tij mee zat. Met de zogenoemde excessenregeling voor het droogvallen en een brede acceptatie van de "Waddengebruiks-aanwijzingen" leek vrede op het Wad weergekeerd.
In die relatieve rust hebben we op onze vorige jaarvergadering aan de hand van een vijftal punten van gedachten gewisseld over onze verdere koers. Over drie van de vijf besproken punten gaven de leden duidelijke signalen af:
  1. Wij respecteren de Waddennatuur als een bijzonder gegeven; dat stond en staat geen moment ter discussie. Wij gaan daar vrij en verantwoord mee om. Beperkende maatregelen zijn alleen accep-tabel als er goede argumenten voor zijn in het kader van de natuurbescherming; alleen dan kan er sprake zijn van een draagvlak onder de medegebruikers van het Wad.
  2. We zijn als Wadvaarders aanspreekbaar op ons verantwoorde gedrag. In het verlengde daarvan werd er een lijn uitgezet om elkaar en anderen aan te spreken op gedrag, overigens zonder op de stoel van de handhavers te willen gaan zitten. Maar hoe dat dan moest, wisten we op dat moment ook niet; uitwerking daarvan is nodig. Daar moet wel nadrukkelijk bij worden vermeld, dat er in onze ogen niet zo veel mis is met het gedrag van vaarders op het Wad.
  3. De vereniging Wadvaarders hanteert het "vakbondsmodel": het voeren van overleg met de overheid wordt zonodig ondersteund door acties. De balans actie/overleg wordt per situatie beoordeeld.
Een 4e onderwerp werd door de leden minder sterk aangezet, maar is door het bestuur in de afgelopen periode wel in praktijk gebracht: We richten ons als vereniging op ons kerndoel "vrij en verantwoord wadvaren" en laten andere aspecten van het Waddenbeleid over aan andere, daartoe in het leven geroepen organisaties. Ons motto is: Schoenmaker houd je bij je leest.
Over een 5e punt was de ledenvergadering wel redelijk helder: 2/3 deel was er tegen om energie en aandacht te besteden aan het creëren van nieuwe voorzieningen.
Tussen de vorige jaarvergadering en die van januari 2002 heeft er een belangrijke ontwikkeling plaatsgevonden. Het Openbaar Ministerie heeft laten weten, dat droogvallen en ankeren op meer dan 200 m buiten de betonning niet toegestaan is en dat dit voortaan streng zal worden gehandhaafd.
De 200-meter-regel vindt zijn grondslag in de Natuurbeschermingswet, maar werd in de praktijk gehanteerd als een excessenregel: je mocht op het Wad droogvallen (behalve in de art.17 gebieden), mits er geen sprake was van verstoring. Mede door acties van de Wadvaarders kwam het ministerie van LNV in 1995 met een officieel schrijven waarin de excessenregeling als criterium voor de handhaving wordt benoemd. We hebben ons daar destijds akkoord mee verklaard. In de afgelopen jaren zijn er geen incidenten met onverantwoord droogval-gedrag geweest. Daaruit maken wij op, dat de excessenregeling goed werkt.
De nieuwe lijn van het OM betekent een trendbreuk met de handhavings-praktijk van vele jaren. De noodzaak ervan is volstrekt niet duidelijk; een argumentatie vanuit natuurbehoud ontbreekt. Over de juridische grondslag verschillen het OM en de Wadvaarders van mening.
De opstelling van het Openbaar Ministerie kan op twee manieren beschouwd worden:
  1. Het is een wind die wel weer overwaait. Immers het beleid is gericht op deregulering, terwijl deze opstelling van het OM in feite een toenemende regulering betekent. En heeft de overheid wel zoveel handhavingscapaciteit en tijd en ruimte bij de rechterlijke macht, zodat de Wadvaarders met behulp van het meetlint in het gareel kunnen worden gehouden?
  2. Het is een nieuwe trend waar we de komende jaren terdege rekening mee hebben te houden. De Europeïsering van de regelgeving bevestigt zo’n bang vermoeden. Instrumenten als Habitat-richtlijn en vogelrichtlijn zijn naar verwachting nog maar het begin van de ontwikkeling.
Welke van deze twee richtingen (of nog een andere) het in de nabije toekomst opgaat is onzeker. Wim Kan zei het al: "Voorspellen is moeilijk, zeker als het om de toekomst gaat". Wat de Wadvaarders nodig hebben is een koers die de komende jaren houvast biedt, ongeacht de onzekerheid over de hierboven geschetste ontwikkeling.
Onze huidige koers is zo’n robuuste koers die we verder willen versterken. Daartoe willen wij de komende jaren nog meer nadruk gaan leggen op het aspect "verantwoord Wadvaren" om zodoende ons "vrij Wadvaren" te waarborgen. Daarop zijn wij aanspreekbaar. En we gaan (nog meer) de nadruk leggen op het vergroten van draagvlak en het beperken van de regelgeving.
Wij stellen daarom de jaarvergadering het volgende voor:
  1. De hoofdlijn in ons betoog is en blijft: "Wij varen vrij en verantwoord op het Wad en zijn daarop aanspreekbaar. Strakke regelgeving is overbodig; behoud en versterking van draagvlak is effectief en haalbaar". In diverse vormen brengen wij dit betoog naar buiten.
  2. We blijven ons met kracht verzetten tegen het "verhekkersbeleid" waarbij gebieden worden afgesloten op grond van artikel 17 in de Natuurbeschermingswet zonder dat daar een goede reden voor bestaat. We zijn sterk tegen een strengere regelgeving rond het droogvallen; in de praktijk van de afgelopen jaren is duidelijk gebleken dat zoiets overbodig is.
  3. Alle instrumenten die we hebben, zoals overleg, lobbyen, aktie, publiciteit en zonodig juridische stappen zullen we in de juiste samenhang inzetten om ons beleid te realiseren.
  4. De vereniging Wadvaarders blijft actief uitdragen dat wij het Wad vrij en verantwoord gebruiken, dus met respect voor de bijzondere Waddennatuur:
  • We houden onszelf alert door het begrip "verantwoord" regelmatig tegen het licht te houden; waar mogelijk kunnen we onze "tien geboden" herzien en aanscherpen.
  • We zullen aantonen dat droogvallen nu reeds op een verantwoorde wijze gebeurt; en we gaan het Hemelvaartweekend weer tot "nationaal droogvalweekend" uitroepen om dat breeduit uit te dragen. (Dit punt is op de jaarvergadering geschrapt uit de voorgestelde KOERSnotitie, zie inleiding bovenaan)
  • We gaan in goed overleg met onze leden inhoud geven aan "Aanspreken werkt".
  • We gebruiken en versterken ons netwerk om beleidsvoorbereiders en -beslissers duidelijk te maken dat de Wadvaarders staan voor "duurzaam recreatief medegebruik" zoals het bedoeld is, dat verdere regulering echt niet nodig is en dat een draagvlak daarvoor niet aanwezig is.
  1. De vereniging Wadvaarders profileert zich als een belangrijke partij om naar te luisteren als het om het beleidsaspect "duurzaam recreatief medegebruik" gaat. De leden zijn deskundig op het gebied van verantwoord medegebruik van het Wad.
  2. De organisatie van de vereniging bestaat uit een klein en efficiënt bestuur, met daaromheen diverse (werk)groepen van actieve leden.
We verwachten langs deze weg ons imago te versterken van "vrije en verantwoorde Wadvaarders", die met kennis van zaken het Wad medebruiken. Wij zijn er van overtuigd dat dit ook op de langere termijn een waardevolle attitude en een goede strategie is om een vorm van verantwoord medegebruik en beleving van de Waddennatuur te waarborgen, voor nu en in de toekomst.
Wij vragen de jaarvergadering 2002 expliciet de bovengeschetste lijn te bekrachtigen.
  
Het bestuur