banner
Pagina in afdrukformaat
Overzicht jaarvergadering

Wadvaarders bijeen in Zoutkamp over Waddengedrag door Els Knol-Licht (1/2002)

Massaal zijn de leden van de vereniging Wadvaarders naar de ledenvergadering gekomen die inmiddels traditioneel op de laatste zaterdag van januari wordt georganiseerd. Dit keer in Zoutkamp. De grote opkomst is te verklaren uit het feit dat het de laatste twee seizoenen 'onrustig' is in het overheidshandhavings- en beschermingsbeleid. Achtergrond van deze onrust is mogelijk de touwtrekkerij op ambtelijk en bestuurlijk vlak tussen departementen en overheidslagen. De jarenlange aanloop naar de herziening van de Planologische Kernbeslissing Waddenzee (11 maart in de 2e Kamer); de implementatie van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn in de binnenkort te wijzigen Natuurbeschermingswet (er wordt gesproken over een 'aanpassing') en de eind vorig jaar gehouden Trilaterale Ministers Conferentie in Esbjerg zullen daar debet aan zijn.

Ruim 10 jaar geleden is, ook in Esbjerg, op een trilaterale Minister conferentie de voor velen onduidelijke '200 meter regel" afgesproken. Een regel die bedoeld was om het droogvallen op het wad te 'beperken' ten gunste van fourageerruimte van vogels. Wadvaarders verzetten zich tegen onnodige en onbegrepen regelgeving op de waddenzee, omdat die regelgeving hen raakt in de kern van hun bestaan: vrij en verantwoord varen. Zoals Nynke Bout het op de jaarvergadering verwoordde: "Het wordt onmogelijk om, gebruikmakend van weer en getij, deskundigheid en creativiteit, te scharrelen over de platen. Daarbij het besef van tijd om te voelen vormen tot besef van eb en vloed, en wezenlijk in contact te zijn met de natuur. In vrijheid je krachten daarmee te meten". Bovendien ervaart de Wadvaarder de van overheidswege vòòronderstelde tegenstelling niet, die er zou bestaan tussen natuurbeschermer en natuurgebruiker. Mens en natuur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Voor natuurbescherming heb je draagvlak nodig. En dat draagvlak op het wad is bij uitstek te vinden bij wadscharrelaars die weten hoe ze zich moeten gedragen op het ontoegankelijke vaak ongerieflijke wad.

Ook Siem Jansen, gedeputeerde van Friesland en voorzitter van de Stuurgroep Wadden Provincies voelt met de Wadvaarders mee. Zijn uitspraak 's middags op ledenvergadering dat het droogvalverbod buiten de 200-meter- kan verdwijnen, werd met gejuich begroet. In plaats van deze regel moeten er goede afspraken met de Waddenzeegebruikers komen. Daarmee komt Siem Jansen tegemoet aan de sinds de oprichting in 1990 gevoerde 'strijd' vòòr gedragregels en tegen verbodsregels.

Ook de schipper van de Krukel, Jan Smit, één van de inleiders in het ochtendprogramma, sprak zich in positieve zin uit over het hanteren van gedragsregels. Een ander inleider, de bioloog Bernard Spaans van het Nederlands Instituut voor het Onderzoek der Zee (NIOZ) op Texel kon door middel van eigen onderzoek aantonen dat een drooggevallen boot in zijn algemeenheid geen negatieve invloed heeft op de fourageerruimte voor vogels. Als de opvarenden zich weten te gedragen is er niets aan de hand. Bovendien is bij het volgende tij de boot verdwenen. Dit gaat vanzelf. Mensen houden niet van slik en zullen dus ook niet langer dan nodig blijven op deze, in vergelijking met zand, voedselrijkere grondsoort. Een vierde spreker voor de middagpauze was Sieb Kemme, oprichter van de Wadvaarders. Hij betoogde dat het tijd werd voor het oprichten van een Stichting Mens en Wad, die opkomt voor de rechten van de mens op het wad. Met als doelstelling de menselijke aanwezigheid op de Waddenzee te garanderen als onderdeel van een duurzaam ecologisch systeem. Het gaat daarbij om het ontwikkelen van gedragscodes en regels die uitgaan van het effect van de menselijke aanwezigheid en niet van die aanwezigheid op zich.

Over de inleidingen is in groepen gediscussieerd. De door het bestuur ingebrachte KOERSnotitie werd met de nodige instemming begroet. Alleen het voorstel om de bekende Dellewal-droogvalactie in het Hemelvaartsweekend om te zetten tot een oproep voor een waddenwijde droogvalactie vond geen bijval, omdat in mei …u raadt het, de vogeltjes, ze leggen een ei.

Begrip voor uitbreiding van art.17 gebieden ter bescherming van zeehonden kunnen de Wadvaarders niet meer opbrengen gezien de huidige gezonde levensvatbare populatie. Jarenlang is er een groot draagvlak geweest om de rustplekken te ontzien van de toendertijd nog in hun voortbestaan bedreigde diersoort, de zeehond. Die tijd is voorbij. Niet alleen de Wadvaarders verwachten nu van de overheid bijstelling van het beschermingsbeleid opdat de overheid geloofwaardig zal blijken.

De jaarlijks uit te reiken Wadvaarderswisseltrofee werd ingeleverd doorHelmut Teske, bestuurslid van de Duitse zustervereniging Soltwaters. Soltwaters heeft de 'trofee' voor langdurig behoud geconserveerd en van een passend onderstuk voorzien ter gelegenheid van hun eigen 50 jarig bestaan. De trofee werd in Zoutkamp voor de tweede keer uitgereikt aan Siem Jansen. In 1995 (Kampen) ontving Siem Jansen de trofee als gedeputeerde van Friesland voor zijn inzet bij het Dellewal conflict met Terschelling. Die bemiddeling heeft overigens niet mogen baten. Nu kreeg hij de trofee uitgereikt omdat hij als voorzitter van het overleg in het Regionaal College Waddenzee (RCW) voor het seizoen 2001 heeft weten te voorkomen dat het voorstel van het Openbaar Ministerie om de 200m regel strikt te gaan handhaven, werd behandeld. Omdat er nog geen overleg met betrokken maatschappelijke organisaties had plaatsgevonden. In het te verwachten overleg is en blijft de inzet van Wadvaarders gericht op vrij en verantwoord waddenbeleven. De nieuwe voorzitter, Maarten Snel , zegde toe zich in te zullen zetten voor het creëren en vergroten van het draagvlak voor een passende benadering van het droogvallen. Daartoe houden Wadvaarders hun eigen en andermans waddengedrag opnieuw kritisch tegen het licht.

Voor meer informatie zie www.wadvaarders.nl