Witboek menselijk oog
Zie ook: www.RedDeBrandaris.nl
Dit witboek bestaat uit berichten en meldingen die zijn binnengekomen via de Vereniging Wadvaarders, het meldpunt oogvandebrandaris en eigen waarnemingen. Deze acties komen voort uit een grote ongerustheid over de gevolgen van het voornemen het menselijk oog van de vuurtorens te verwijderen en deze te vervangen door apparatuur. Gebruikers van het Wad zijn gevraagd om voorvallen te melden waarbij het handelen van de bemanning van vuurtorens een belangrijke rol hebben gespeeld en daarmee belangrijk bijdragen aan veiligheid of in enkele gevallen het redden van menselijke levens.
Van alle meldingen beschik ik over gegevens van de verstrekker. Deze zijn vanwege privacyredenen niet bij de berichten opgenomen. Gezien de afzender en de kwaliteit ben ik overtuigd van een hoge mate van betrouwbaarheid. De meldingen zijn, op een enkele taalkundige correctie na, letterlijk weergegeven. Naast meldingen zijn ook vele reacties binnengekomen van groot bezwaar tegen de plannen de menselijke waarnemingen te beëindigen. Hoewel het hier niet om de gevraagde meldingen, hebben de reacties een plaats gekregen door opname van de column van Frits Wester in de Waterkampioen.
De meldingen en berichten zijn in chronologische volgorde opgenomen.
Willem Terwisscha
Laatste toevoeging: 6 november 2010
ANWB De Kampioen
november 2009
Column Frits Wester
Nu loop ik al wat jaren op het Binnenhof rond, maar toch blijf ik me verbazen. Vooral over zaken waarvan je op voorhand weet dat het een fiasco wordt en die op één of andere manier toch doorgezet worden. Niemand die eens roept: “Hoe stop, even nadenken”. Nee, gewoon als palingen in een fuik doorzwemmen, geen weg meer terug en eindigen in een broodje.
Neem de discussie over de vuurtorenwachters van de Brandaris op Terschelling. Al honderden jaren zitten op de vuurtoren mensen die de boel in de gaten houden. Vooral de scheepvaart, maar ze zien ook een beginnend bos brandje in de duinen. Dat moet nu allemaal anders.
Het plan is deze mensen van de toren te halen en ergens in een kantoor te zetten. Het toezicht op de scheepvaart gaat dan met camera’s en radars. Die gebruiken ze nu ook al, maar het menselijk oog gaat dus verdwijnen. Waarom? Joost mag het weten. De ambtenaren gebruiken argumenten als “modernisering” en “ARBO-wetgeving”. Modernisering is prima, maar alleen als het een verbetering is. En ARBO is je reinste onzin. Die mensen zitten al eeuwen op die toren. Alle waarschuwingen ten spijt, de plannen worden doorgezet. Met mogelijk grote gevolgen.
Boven Terschelling, langs dat kwetsbare Waddengebied, voert een snelweg van zeeschepen. Daar vlakbij vele jachten met een vaak onervaren bemanning. Wie bedenkt dit nu allemaal? Waarschijnlijk niet de verantwoordelijke staatssecretaris Tineke Huizinga. Zij staat niet bekend als iemand met een nautische achter grond. Als zeiler in dat gebied gaat dit me aan het hart. Hoe dom kunnen we zijn. Denk aan de conducteurs die tegen alle waarschuwingen in van de trams moesten.
We hebben er na veel ellende controleurs en bewakers voor teruggekregen. Met het vertrek van de vuurtorenwachters zal het niet anders gaan. Of er moet iemand opstaan die zegt: “Ho jongens, waar zijn we nu helemaal mee bezig?”

Brandaris
Zonder datum
Hierbij één van die voorvallen die zonder de ogen op de Brandaris wel eens heel anders hadden kunnen aflopen.
Ik lig in de haven van Terschelling. Heb mijn marifoon aan staan om het weerbericht uit te luisteren, dat pas over een kwartier zal worden uitgezonden, maar ja, ik heb vakantie, dus neem de tijd niet zo nauw.
Dan opeens wordt de rust op kanaal 2 verstoord. Het schijnt dat er een vliegtuig vanaf Texel is opgestegen, met daarin 19 parachutisten. Deze gaan landen op Vlieland om een aldaar gehouden festiviteit op te leuken. Alleen gaat het helemaal mis... Door het plotseling omslaan van het weer landen 13 parachutisten in zee, waarvan live door de Brandaris op de marifoon verslag wordt gedaan. De reddingsboten en hulpdiensten varen vrijwel direct uit en worden vanaf de Brandaris naar de parachutisten begeleid, die in een aardige straal verspreid liggen. Binnen een uur zijn alle ‘drenkelingen’ gelokaliseerd en geborgen. Dit zou, zonder de ‘ogen’ op de Brandaris niet mogelijk zijn geweest. Ze leverden echt maatwerk. Probeer dat maar eens met camera’s te doen!
Veel succes met het verzamelen van de voorvallen. Ik denk dat de KNRM je er legio van kan aanleveren.
Brandaris
Zonder datum
Wel, ik herinner mij dat wij de Brandaris hadden opgeroepen om te melden wat onze planning was. Wij voeren daarna, echt overtuigd van onze goede koers, maar toch in de war door de vele lichtbakens die ons deden twijfelen, recht op de kust en dus een ondiepte af.
Wij werden terug gecontacteerd door Brandaris met de mededeling dat wij best koers verlegden naar …
Het heeft ons sinds dit voorval vooral een gevoel van veiligheid gegeven, te weten dat je kan rekenen op toezichthouders in de torens als je je meldt in een zekere situatie, dat je er terecht kan met vragen.
Hoe dikwijls zijn in het verleden mensen van onheil gered geweest !!!!
Jammer genoeg kan ik dit niet staven met meer feiten.
Brandaris, Zomer 2000
Zeil schitteren
Na een lange tocht over het Wad vanuit het westen, nadert Wim Thijsse met zijn catamaran de inloop van de Slenk op weg naar de haven van Terschelling. In de duisternis heeft hij moeite de ingang van de Slenk te bepalen en roept de Brandaris op voor aanwijzingen. De Brandaris ‘ziet’ de catamaran niet op de radar en vraagt naar zijn positie. Wim geeft de GPS-coördinaten door. Na een tijdje hoort hij: Nu zien wij u, wij zien het zeil schitteren in ons licht. Met enkele anwijzingen vindt hij zonder moeite te ingang van de Slenk en de haven.
Brandaris, Augustus 2001
Het is na middernacht als boven de Wadden de wind aantrekt naar een BF 6. De kustwacht geeft een windwaarschuwing af. De wind is oostelijk en we zeilen gereefd door op weg naar Vlieland. Rond een uur of twee- drie roept een Fins jacht de Brandaris op en vraagt hulp om Vlieland aan te lopen. Ze zijn op weg naar de UK en hebben geen detailkaarten van Nederland aan boord en zijn geschrokken door de windwaarschuwing. Ze geven hun positie door en wat volgt is een fascinerend binnenloodsen van het Finse jacht door de Brandaris. Gelukkig snappen de Finnen hoe de lichtkarakters werken en de Brandaris loodst ze van boei naar boei tot aan de haven van Vlieland. Geen verwijten, enkel het advies "please buy some charts tomorrow". Klasse !

Schiermonnikoog
Van: www.wadvaarders.nl
HULP BIJ LOCALISEREN VERMOEIDE WADLOPERS
'Twee dagen later lag ik, ik was nu alleen aan het varen, voor een tij-stop in de Eilanderbalg tussen Schiermonnnikoog en het Simonszand. Er kwam een grote groep wadlopers die, op weg van Pieterburen naar Schiermonnikoog, vlak bij mijn schip de Eilanderbalg overstaken. Met verschillende wadlopers een praatje gemaakt. Misschien dat ik op mijn schip nog eens een koek- en zopie-verkooppunt ga maken.
De gids, die aan het eind van de lange sliert liep, kwam ook langs en vertelde dat twee wadlopers het, vanwege medische problemen, zwaar hadden. Maar daarna werd het weer heerlijk rustig op het wad. Een half uurtje later, ik had de marifoon op kanaal 5 (Verkeerspost Schiermonnikoog) gezet voor het weerbericht, hoorde ik dat de Annie Jacoba Visser weer uitgevaren was om twee wadlopers op te halen die in de problemen waren gekomen. Het bleek om de groep te gaan die mij daarvoor was gepasseerd. De gids kon echter zijn positie niet bepalen (geen draagbare GPS ?).
Vanuit de vuurtoren van Schier waren zij wel te zien maar kon de exacte plaats van de slachtoffers niet bepaald worden. Ik heb aan de vuurtoren aangeboden een peiling op de groep te maken. Dat werd op prijs gesteld. Ik gaf mijn GPS-positie door en gaf de toren aan dat de groep op de lijn van mijn schip en een baken op Schiermonnikoog stond. Met een kruispeiling konden zij toen weer de positie van de slachtoffers bepalen en die doorgeven aan de Annie Jacoba Visser. Met een verrekijker kon ik zien hoe de Annie Jacoba Visser aankwam, hoe de bemanning ook ging wadlopen en de wadlopers met problemen naar de reddingsboot en vervolgens naar Lauwersoog bracht. Later las ik op de Wadgidsen website dat de problemen mee vielen.
Tot een volgende keer?
Na afloop van deze reddingsactie werd ik door de verkeerspost Schiermonnikoog opgeroepen voor een nadrukkelijk bedankje voor mijn medewerking aan deze actie. Ik vertelde terug dat ik dat op prijs stelde, maar dat wel vaker deed. Even later werd ik opnieuw opgeroepen en werd gevraagd wat mijn bestemming was. Hoezo? Ik wist zelf nog niet waar ik heen zou gaan en ik heb toch geen meldplicht? Het antwoord was dat de verkeerspost dan vast zou weten waar ze overmorgen de reddingboot heen moesten sturen....'
Bron: Leeuwarder Courant
NEGEN VERMOEIDE WADLOPERS VAN WAD SCHIER GEHAALD
LAUWERSOOG - Negen wadlopers zijn zaterdagmiddag door twee reddingboten van de KNRM in Lauwersoog van het wad onder Schiermonnikoog gehaald omdat ze door kou, vermoeidheid en gezondheidsproblemen niet verder konden. De negen maakten deel uit van een grotere groep van 100 personen die met verschillende gidsen van Pieterburen naar Schiermonnikoog liep.
Eén van de gidsen alarmeerde de reddingboten omdat hij dacht dat een van zijn wadlopers hartproblemen had. Schipper Bert de Boer van de Anna Jacoba Visser, die samen met de Steur uitvoer, schat in dat het om een man van tussen de 40 en 45 jaar ging. 'Zijn groep moest op een gegeven moment zo diep door het slik dat hij oververmoeid raakte. De verschijnselen die hij kreeg, leken op hartklachten.'
Toen de reddingboten arriveerden, bleek een ander last te hebben van de lies en zijn er uiteindelijk negen mensen op de boten gestapt en naar Lauwersoog gebracht. Daar was verder geen arts meer nodig. De man die aanvankelijk hartklachten leek te hebben, is een ervaren wadloper die al negen keer zo'n tocht heeft volbracht.
Bron: Dagblad van het Noorden
WADLOPER ONWEL VOOR KUST SCHIER
Bron: Ommelander Courant
WADLOPER OVERVERMOEID
LAUWERSOOG - De reddingboten van de KNRM in Lauwersoog zijn zaterdagmiddag uitgerukt nadat er een melding was binnengekomen dat een wadloper hartproblemen had gekregen. Hij maakte deel uit van een georganiseerde reis richting Schiermonnikoog. Beide reddingsboten waren snel ter plaatse en daar bleek het allemaal nogal mee te vallen. De persoon in kwestie was doodmoe en kon niet meer op eigen kracht verder. Er was een gids en een zevental wadlopers bij de man achtergebleven. Deze groep is door een reddingsboot naar Lauwersoog gebracht. De man had al negen keer eerder deelgenomen aan een wadlooptocht en was dus wel bekend met de elementen die een wadlooptocht tot een barre tocht kunnen maken.
Brandaris
Het is drie jaar geleden tijdens Oerol.
We willen met onze marieholm naar de vaste wal zeilen wind W6. Op zich geen enkel probleem. Naast ons ligt nog een marieholm de XXX met onervaren zeilers aan boord. Zij willen ook naar de vaste wal. Zij vragen of ze met ons op kunnen varen. Dat kan. In het zeegat staan flinke golven, voor de marieholms geen enkel probleem. Bij de XXX ligt een landvast overboord. Na verschillende aanroepen van ons probeert de eigenaar de landvast in te halen maar hij is te laat. De landvast gaat in de schroef en de XXX is stuurloos. Het is niet bezeild en wij wilden naar Kornwerd en besluiten Harlingen aan te sturen ivm de stroom. Wij nemen XXX op sleep en melden dit aan de Branderis. Langzaam aan stromen we naar de vaste wal. Alle grote scheepvaart wordt door de Brandaris gewaarschuwd voor onze beperkte manoeuvreerbaarheid. Tot aan Harlingen worden we in de gaten gehouden.
Schiermonnikoog
Zomer 2008, vanuit Nordeney richting Nederland. Er staat best wel veel wind uit richting , NW 6-7 om naar Lauwersoog te kunnen zeilen. Wat we al jaren doen.
Ik zei dat we naar Lauwersoog willen komen of dat verantwoord is. En als antwoord, komt u maar naar ons toe, wij begeleiden u wel. Als u bij de aanloopboei bent meld u zich maar weer.
Het zeiljacht wat met ons uit Nordeney vertrok, had geen marifoon aan. Ik heb diverse keren geprobeerd hun op te roepen op kanaal 16 of 5, maar geen respons. Zij hielden wél de groene kant aan, en kregen daardoor een gigantische breker naar binnen.
Het zeiljacht wat met ons meevoer, kwam even later naast ons liggen en hadden de schrik van hun leven gehad door die breker. Wij zeiden direct, altijd marifoon op 5 zetten als je naar Lauwersoog wilt, deze mensen begeleiden je geweldig!
Dus "Ogen en Oren" van kanaal 5, bedankt, we kunnen niet zonder jullie.
Als je 5 weken aan het zeilen bent in Scandinavië, je komt terug naar Nederland, en dan weet je dat de banken zit verplaatsen, vooral daar bij die Zeegaten. Dan is het toch onverantwoord om daar naar binnen te gaan zonder begeleiding (ogen en oren van het vaste land) ik moet er niet aan denken dat ze verdwijnen of alleen met een verrekijker bediend worden!!!
Jaren geleden gingen we via het Noordgat uit Terschelling, richting Cuxhaven. Vier weken later kwamen we terug, en de boeien waren weg van het Noordgat. Via Brandaris werden toen ook binnengeloodst!!!
Brandaris, zomer 2008
Zomer 2008, we zitten boven de Nederlandse eilanden, 03:00 uur.
Motorproblemen. Stevige zuidelijke wind. Dan: weerbericht. Waarschuwing: Windkracht 8 op komst, zuidelijk, tot zuid zuid west. We rekenen uit dat we bij het Terschellingergronden met stevige stroom tegen zullen arriveren. Ik meld me bij vuurtoren Terschelling om er zeker van te zijn dat iemand weet dat wij daar straks zitten, en om alvast een lijntje te leggen voor nader overleg straks.
Bij het lichter worden is het inderdaad fors gaan waaien. Dikke zeven, met harde vlagen. Onrustige zee. Contact vuurtoren.Ze zien ons. We zullen eerst proberen wat we op het zeil, zonder motor kunnen doen.
Wind neemt toe; het wordt duidelijk dat we het gat niet inkomen op het zeil. Overleg met vuurtoren. Vuurtoren waarschuwt scheepvaart dat wij daar zitten zonder motor. Vuurtoren meldt dat na ons verzoek de sleepdienst gewaarschuwd is. Vuurtoren ziet onze situatie. Na korte tijd komen zowel de reddingsboot als de sleepdienst . Reddingsboot informeert naar toestand bemanningsleden omdat ze weten dat we van Cuxhaven komen en moe zijn. Alles OK? Zij gaan weer, na overleg met sleepdienst. Wij worden vakkundig binnen gesleept.
Zonder bemanning van de vuurtoren zou deze actie niet zo hebben kunnen verlopen. De vuurtoren wachter hield de situatie in de gaten, had contact met het andere scheepvaartverkeer, kon de toestand goed inschatten.
Door deze goede begeleiding geen stress aan boord, en geen schade.
Electronica kan dit onmogelijk vervangen!!!
Bron: Magazine Zeilen: Wakers bij nacht en wantij
Ouddorp
2007: Solozeiler Louis Ufkes werd gered ‘dankzij oplettendheid op de vuurtoren van Ouddorp, door tijdelijk medewerker Kees Tanis. Hij verloor de tonnen uit zicht en liep vast. De boot maakte snel water en Ufkes dacht dat zijn laatste uur geslagen had. Interview met wachter Polderman.
Schiermonnikoog
2008: Zes Leeuwarder kinderen zijn van een zandplaat afgehaald ‘nadat post Schiermonnikoog had gezien dat de groep zich had laten verrassen door het opkomend tij.’
Schiermonnikoog
Bron: Wadvaarders.nl, 20 mei 2010
Radar Schier onbetrouwbaar
Vervangen?
Op de vuurtoren van Schiermonnikoog is continu iemand aanwezig om de scheepvaart in de gaten te houden, om berichten door te geven en om schepen te geleiden. Bovendien meldt de verkeerspost Schiermonnikoog elke twee uur de windverwachting en de berichten voor de navigatie. Dat is belangrijk nieuws voor ieder die op het Oostelijk deel van het Wad vaart, zowel voor de beroepsvaart als de recreatie (voor het westelijke deel doet de Brandaris van Terschelling het zelfde werk). De laatste dagen voegt de toren van Schier daar een opmerkelijk bericht aan toe.
Citaat:“De radar van Schiermonnikoog is onbetrouwbaar. Scheepvaartbegeleiding is slechts beperkt mogelijk. Dit geldt met name voor de kleinere scheepvaart” . (einde citaat).
Zou de radarapparatuur van Schiermonnikoog aan vervanging toe zijn? Wordt daarom de techniek vernieuwd en het menselijk oog vervangen door radar en superkijkers? Een nieuw radarsysteem is vast beter en dan is het voor de kleinere scheepvaart ook weer veiliger, zou je zeggen. Zou je zeggen ja. Maar het meest opmerkelijke bericht van de toren van Schier volgt nog de zelfde dag, enkele uren later:
“ De nieuwe radar van Schiermonnikoog is onbetrouwbaar; vooral voor de kleinere schepen is radarbegeleiding niet mogelijk.” (einde citaat).
Inderdaad, dit bericht gaat dus over de nieuwe radar van Schier.
Vervangen!!
De radarinstallatie van Schiermonnikoog is reeds vervangen door een nieuwe, in het kader van de door RWS beoogde ontmanning van de vuurtorens van Schier en Terschelling.
Gelukkig had RWS het menselijk oog nog niet van de toren van Schier verwijderd. Vooral dat ene visbootje (de naam daarvan is bekend bij de schrijver dezes) van
“Onbetrouwbaar, vooral voor kleinere scheepvaart….”.
Vraagje tot slot: Wat betekent dit voor mij? Want wat is voor dit radarsysteem eigenlijk de grens tussen een klein en een groot schip? Valt mijn zeilschip van
NB De melding dat radarbegeleiding door Schier niet of nauwelijks mogelijk was, is ook gedurende de laatste week van augustus voortdurend uitgezonden.
Schiermonnikoog
Zeilboot NN vertrok op zaterdag 12 juni 2010 naar Cuxhaven, via Plaatgat boven Schier. Stevige wind (5 Bf ) uit NW. En dan is het heftig in dat gat. Golven Westgat gemiddeld, hoogste gemeten
Ziet een radar die brekers, als verschil met gewone hoge golven?
Schiermonnikoog, 20 juli 2010
Dinsdag 20 juli 2010, circa 12:00 uur; ter hoogte van de uiterton van het Plaatgat. Goed zicht, kalme zee. Wind: Zuid-Oost 2 Bft. Vuurtoren Schier roept via kanaal 5 een motorjacht, dat zich bevindt op de gronden van het Plaatgat, op zich te melden. Het jacht antwoordt prompt. Schier geeft aan dat het jacht onmiddellijk moet omkeren. De schipper van het jacht (thuishaven Tholen) meldt: "Ja, ik heb ook al het idee dat ik verkeerd zit". Een 15-30 minuten later roept Schier het jacht nog een tweetal malen op maar krijgt geen reactie. Nog een kwartier later zie ik het jacht varen, zoeken, verschillende malen van koers veranderen en uiteindelijk het begin van het Plaatgat vinden.
Het menselijk oog heeft voorkomen dat een jacht op de gronden liep. Het menselijk oog heeft voorkomen dat de reddingsboot moest uitvaren.
Schiermonnikoog
Bron: Nu.nl, 13 augustus 2010
Jonge zeilers in problemen bij Schiermonnikoog
Waddennieuws 18 augustus 2010
Twee zeilbootjes in problemen
De vuurtorenwachter van de Kustwacht van Schiermonnikoog zag hoe twee zeilbootjes probeerden het Plaatgat, ten westen van het eiland, binnen te varen. Zij kwamen echter in de gronden terecht. Nadat pogingen om de boten per marifoon te bereiken niet lukten, reden voor de Kustwacht de reddingboot Edzard Jacob van het KNRM-station Schiermonnikoog te alarmeren.
De beide schepen werden uit de gronden naar dieper water begeleid door de Edzard Jacob, waarna zij de tocht naar Lauwersoog op eigen kracht konden voortzetten.